Game trên R36S có tiếng Việt không?

Câu trả lời thẳng thắn gói gọn trong hai ý. Menu của máy có thể chuyển sang nhiều ngôn ngữ, và trong các phiên bản hệ thống mới mà chúng tôi đã kiểm tra, có cả tiếng Việt. Còn trò chơi thì giữ nguyên phiên bản gốc: phần lớn bằng tiếng Anh, đôi khi bằng tiếng Nhật.

Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất, và cũng là nỗi thất vọng số một với những ai không lường trước. Một khách hàng từng viết cho chúng tôi rằng anh ấy đã bán lại máy vì chuyện này. Vì vậy, chúng tôi muốn bạn đọc bài này trước khi đặt hàng, chứ không phải sau.

Và nói thẳng luôn: gần như không có trò chơi retro chính thức nào bằng tiếng Việt. Những ai chơi các game này vào thập niên 80 và 90 đều chơi bản gốc, không có bản dịch, và đó chính là trải nghiệm mà máy tái hiện. Nên hiểu lý do trước khi quyết định.

Menu: có, kể cả tiếng Việt

Ngôn ngữ giao diện được chọn trong phần cài đặt của máy. Trong các phiên bản hệ thống mới mà chúng tôi đã kiểm tra, tiếng Việt có trong danh sách, cùng với tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha và nhiều ngôn ngữ khác. Trên các bản firmware cũ hơn có thể không có; khi đó, đơn giản nhất là chọn tiếng Anh.

Điều này áp dụng cho cả ba mẫu: R36S, R36H và R36 Ultra. Cả ba chạy cùng một hệ thống.

Trò chơi: không, và đây là lý do

Máy chơi game retro cầm tay không dịch trò chơi, nó chỉ chạy lại chúng. Tệp bạn mở là tệp của thời đó, đúng như khi được phát hành cách đây hai mươi hay ba mươi năm. Nếu phiên bản trên thẻ là bản Mỹ, trò chơi sẽ bằng tiếng Anh, và không có thiết lập nào trên máy thay đổi được điều đó.

Các thẻ nhớ chép sẵn đang lưu hành trong ngành này phần lớn gồm các bản Mỹ, vì một lý do đơn giản: đó là những bản phổ biến nhất và dễ gom nhất. Vì thế mọi thứ mặc định đều bằng tiếng Anh.

Vì sao gần như không có game tiếng Việt

Vào thập niên 80 và 90, các nhà phát hành dịch game cho những thị trường lớn nơi họ bán chính thức: trước hết là Tây Âu, tức tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Ý. Nhiều bản phát hành ở châu Âu gộp nhiều ngôn ngữ trong cùng một game. Tiếng Việt không có trong những danh sách đó.

Chúng tôi không biết trò chơi retro chính thức nào bằng tiếng Việt cho các hệ máy mà máy này giả lập. Nếu bạn biết một ví dụ, hãy cho chúng tôi biết.

Ngược lại, có những bản Việt hóa do người hâm mộ thực hiện cho một số game. Chúng không chính thức và chỉ phủ một phần nhỏ thư viện, nhưng bạn có thể tự thêm tệp đã Việt hóa, như chúng tôi giải thích bên dưới.

Ngôn ngữ bạn sẽ gặp, theo từng thời kỳ

Lượng chữ và ngôn ngữ trong game thay đổi nhiều theo từng thế hệ. Đây là những gì chúng tôi quan sát được.

Thời kỳ	Ngôn ngữ thường gặp	Ghi chú
8 bit, đầu thập niên 80	tiếng Anh hoặc tiếng Nhật	dù sao cũng rất ít chữ
16 bit, thập niên 90	chủ yếu tiếng Anh	tiếng Nhật với các game chưa từng ra ngoài Nhật Bản
Máy cầm tay thập niên 90	chủ yếu tiếng Anh	tùy nhà phát hành và độ thành công của game
PlayStation, cuối thập niên 90	tiếng Anh	bản châu Âu thêm các tiếng châu Âu, không có tiếng Việt
Arcade (máy thùng)	ít chữ	thường bằng tiếng Anh hoặc tiếng Nhật

Logic rất đơn giản: game càng nằm ở cuối danh sách này càng nhiều chữ, và bạn càng cần tiếng Anh để hiểu.

Cách nhận biết ngôn ngữ của một tệp game

Tên tệp game retro gần như luôn có ký hiệu khu vực. Đây là quy ước chung của cả ngành, và nhìn qua là đọc được.

Bạn sẽ chủ yếu thấy (USA) cho Bắc Mỹ, (Europe) cho châu Âu và (Japan) cho Nhật Bản. Một số tệp ghép nhiều ký hiệu, kiểu (Europe) (En,Fr,De,Es): nghĩa là game có nhiều ngôn ngữ và có menu bên trong để chọn. Tiếng Việt không xuất hiện trong các ký hiệu này.

Trên thực tế, tệp ghi USA hoặc Europe gần như luôn bằng tiếng Anh, còn tệp ghi Japan thì không. Tệp do người hâm mộ Việt hóa thường có thêm một ký hiệu trong tên để cho biết đó là bản dịch.

Tự thêm các phiên bản bạn muốn

Nếu một game trên thẻ có ngôn ngữ không hợp với bạn, bạn có thể thay nó. Bạn tháo thẻ microSD, cắm vào máy tính và chép phiên bản mình muốn vào thư mục của hệ máy tương ứng. Game sẽ xuất hiện trong danh sách ở lần khởi động tiếp theo.

Trên R36 Ultra, Wi-Fi cho phép làm việc này mà không cần tháo máy, và đó là một trong những ưu điểm chính của nó, như chúng tôi giải thích trong bài so sánh Ultra với R36S. Với hai mẫu còn lại, bạn phải thao tác qua thẻ nhớ.

Như mọi khi, những game bạn không sở hữu bản gốc là trách nhiệm của bạn, không phải của chúng tôi.

Rào cản ngôn ngữ có ảnh hưởng đến bạn không?

Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào thể loại game bạn muốn chơi.

Không vấn đề gì với: game đi cảnh, đua xe, đối kháng, bắn súng, thể thao và giải đố. Chơi mà không cần đọc một dòng chữ nào. Chúng chiếm phần lớn thư viện 8 và 16 bit, và cũng là thứ mà đa số người tìm đến.

Cân nhắc trước với: game nhập vai, phiêu lưu và quản lý. Những game này sống nhờ chữ. Một game nhập vai tiếng Anh rất cuốn nếu bạn đọc được tiếng Anh, và gây bực bội nếu không.

Một trường hợp riêng: nếu bạn mua máy cho trẻ em, rào cản ngôn ngữ gần như không ảnh hưởng ở game hành động, nhưng chặn đứng các em ở những game nhiều chữ.

Câu hỏi thường gặp

Có thể chuyển máy sang tiếng Việt không?

Có, trong các phiên bản hệ thống mới mà chúng tôi đã kiểm tra, giao diện, menu và cài đặt đều có tiếng Việt. Còn game thì vẫn giữ phiên bản gốc.

Có thiết lập nào dịch game không?

Không, và hãy cảnh giác với bất kỳ ai nói ngược lại. Trình giả lập chạy game đúng như khi phát hành, nó không dịch game.

Có bao nhiêu game cài sẵn bằng tiếng Việt?

Trên thực tế gần như không có, và chúng tôi sẽ không bịa ra một con số phần trăm. Danh sách chép sẵn thay đổi theo từng lô hàng và chủ yếu là bản Mỹ. Hãy mặc định là tiếng Anh.

Có thể thêm game tiếng Việt không?

Có, nếu game đó có bản Việt hóa của người hâm mộ. Bạn chép tệp đã Việt hóa vào thư mục của hệ máy, qua thẻ microSD hoặc qua Wi-Fi trên R36 Ultra.

Điều này có áp dụng cho R36H và R36 Ultra không?

Có, hoàn toàn giống nhau. Cùng hệ thống, cùng thẻ nhớ, cùng tình trạng: chúng tôi giải thích chi tiết trong danh sách game theo từng mẫu máy. Còn hướng dẫn danh sách game của chúng tôi thì liệt kê nội dung từng thẻ, theo từng hệ máy.

Tóm lại

Menu bằng tiếng Việt, game bằng ngôn ngữ lúc phát hành. Với game hành động, đua xe và đi cảnh, điều này chẳng thay đổi gì. Với game nhập vai, nó thay đổi tất cả, và bản Việt hóa chỉ có nhờ người hâm mộ, cho một số ít game.

Ba mẫu máy: R36S, R36H và R36 Ultra.

Còn băn khoăn trước khi đặt hàng? Hãy viết cho chúng tôi và nêu tên hai hoặc ba game bạn mong tìm lại. Chúng tôi sẽ nói thật xem chúng có bản tiếng Việt hay không, kể cả khi câu trả lời là không.